សត្វស្លាបជាប្រភពចំណូលក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ដែលគួរអភិរក្ស

សត្វស្លាបជាប្រភពចំណូលក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ដែលគួរអភិរក្ស

វត្តមាន​សត្វ​ស្លាប​កម្រ​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​កម្ពុជា​ក្លាយ​ជា​គោលដៅ​ទេសចរណ៍​សត្វ​ស្លាប​ដ៏​ល្បី​មួយ​ដែល​ទាក់ទាញ​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​ជាច្រើន​ពាន់​នាក់​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំៗ។​ ដោយ​មើល​ឃើញ​ពី​សក្ដានុពល​នៃ​វិស័យ​ទេសចរណ៍​សត្វ​ស្លាប​នេះ​ រដ្ឋាភិបាល​និង​ដៃគូ​ពាក់ព័ន្ធ​បាន​រៀបចំ​កម្មវិធី​ពិព័រណ៌​សត្វ​ស្លាប​លើក​ទី១​ នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ កាល​ពី​ចុង​ខែ​មីនា​ ឆ្នាំ២០១៨។​

នៅ​ក្នុង​ពិព័រណ៍​សត្វ​ស្លាប​លើក​ទី១​ ក្រោម​ប្រធានបទ​ «សក្តានុពល​ទេសចរណ៍​ធម្មជាតិ​និង​សត្វ​ស្លាប​នៅ​កម្ពុជា»​ នេះ​ នាយក​កម្មវិធី​នៃ​អង្គការ​ជីវិត​សត្វ​ស្លាប​អន្តរជាតិ​ប្រចាំ​កម្ពុជា​ លោក​ បូ​ វរសក្ស​ អះអាង​ថា​ សត្វ​ស្លាប​នៅ​កម្ពុជា​ ជា​ប្រភព​ចំណូល​ដ៏​សំខាន់​ សម្រាប់​ចូលរួម​អភិវឌ្ឍន៍​សេដ្ឋកិច្ច​ ជា​ពិសេស​ជួយ​លើក​កម្ពស់​ជីវភាព​ដល់​ប្រជា​សហគមន៍​ ដែល​រស់​នៅ​តាម​តំបន់​មាន​សត្វ​ស្លាប។​

ប្រសាសន៍​លោក​ បូ​ វរសក្ស​ថា៖​ «[និ]យាយ​ពី​តម្លៃ​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច​វិញ​ សត្វ​ស្លាប​មួយ​ចំនួន​គឺ​ជា​គោល​ដៅ​ទេសចរណ៍​ ដូចជា​ត្រយង​យក្ស​ ត្រយង​ចង្គំកស​ ត្មាត​ជាដើម​ ដូចជា​មាន​ចិន​ មាន​ប្រទេស​ជា​ច្រើន​ ដែល​មក​ស្រុក​ខ្មែរ​ ចំណាយ​លុយ​រហូត​ដល់​ពាន់​ដុល្លារ​ ដើម្បី​បាន​ទៅ​ឃើញ​សត្វ​ត្រយង​យក្ស​ ដែល​អត្តសញ្ញាណ​របស់​យើង​ ដែល​ជិត​ផុត​ពូជ​ផង​ដែរ។​ ពេល​ដែល​គាត់​មក​ចំណាយ​បែប​ហ្នឹង​ ចំណូល​នឹង​ដាក់​បញ្ចូល​ក្នុង​សេដ្ឋកិច្ច​ជាតិ​យើង​ បង​ប្អូន​សហគមន៍​នឹង​បាន​ផល​ពី​ហ្នឹង​ អាច​បង្កើត​ជា​មូលនិធិ​អភិវឌ្ឍ​សហគមន៍​ អាច​ទទួល​បាន​ចំណូល​ពី​សេវា​ផ្តល់​ Home​ Stay​ (ផ្ទះ​ស្នាក់)​ ផ្តល់​អាហារ​ ផ្តល់​ជា​ Local​ Guide​ (មគ្គុទ្ទេសក៍​ក្នុង​តំបន់)។​

លោក​ បូ​ វរសក្ស​ បន្ត​ថា​ សត្វ​ស្លាប​ក៏​ជា​ប្រភព​ដ៏​មាន​សារៈសំខាន់​សម្រាប់​ភព​ដែនដី​ក្នុង​ការ​រក្សា​លំនឹង។​ វា​ធ្វើ​ឱ្យ​យើង​ដឹង​ពី​ការ​ប្រែប្រួល​នូវ​ប្រព័ន្ធ​អេកូឡូស៊ី​និង​ជីវៈ​ចម្រុះ​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ណា​មួយ​ ដូច្នេះ​អ្នក​ជំនាញ​ងាយ​ស្រួល​មាន​វិធាន​ការ​ទប់​ស្កាត់​ជា​មុន។​

ការទស្សនាពិព័រណ៍សត្វស្លាប
ការទស្សនាពិព័រណ៍សត្វស្លាប

អង្គការ​ជិវិត​សត្វ​ស្លាប​អន្តរជាតិ​កំណត់​បាន​តំបន់​សត្វ​ស្លាប​ សំខាន់ៗ​យ៉ាង​តិច​៤០កន្លែង​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ខណៈ​រាជរដ្ឋាភិបាល​ក៏​បាន​ដាក់​តំបន់​សត្វ​ស្លាប​ទាំង​នោះ​យ៉ាង​តិច​ជាង​៥០ភាគរយ​ ជា​តំបន់​ការពារ​ធម្មជាតិ។​ នេះ​បើ​តាម​ការ​អះអាង​របស់​លោក​ ស៊ូ​ សាវុធ​ អនុរដ្ឋ​លេខាធិការ​ក្រសួង​បរិស្ថាន។

អនុរដ្ឋ​លេខាធិការ​រូប​នេះ​បន្ត​ថា​ ការ​អនុវត្ត​នេះ​ក្នុង​គោល​បំណង​ការពារ​ទី​ជម្រក​ ក៏​ដូច​ជា​ធានា​និរន្តរភាព​ក្នុង​ការ​លើក​កម្ពស់​ជីវភាព​របស់​សហគមន៍​ដែល​រស់​ពឹង​ផ្អែក​លើ​ធនធាន​ធម្មជាតិ​និង​ទេសចរណ៍​ធម្មជាតិ។​

តំបន់​ទាំង​នោះ​រួម​មាន​ តំបន់​រ៉ាមសា​ ព្រែក​ទាល់​ សហគមន៍​តំបន់​ការពារ​ធម្មជាតិ​ត្មាតប៉ើយ​ តំបន់​ការពារ​ទេសភាព​អន្លង់ព្រីង​ និង​តំបន់​ការពារ​ទេសភាព​ទំនាប​ខាង​ជើង​ទន្លេសាប​ជាដើម។​

ពិព័រណ៍​សត្វ​ស្លាប​លើក​ទី១​ត្រូវ​បាន​រៀបចំ​ឡើង​ក្នុង​គោល​បំណង​រួម​ចំណែក​អប់រំ​ផ្សព្វផ្សាយ​ពី​អត្ថប្រយោជន៍​សត្វ​ស្លាប​ ក៏​ដូចជា​ដើម្បី​កែប្រែ​ផ្នត់​គំនិត​សាធារណជន​ឱ្យ​ចូលរួម​កិច្ច​គាំពារ​បរិស្ថាន​ ការពារ​ធនធាន​ធម្មជាតិ​ អភិរក្ស​ជីវៈចម្រុះ​ ដើម្បី​ការ​រស់​នៅ​ប្រកប​ដោយ​ចីរភាព។​

សត្វ​ស្លាប​ប្រមាណ​ជាង​៦០០ប្រភេទ​ត្រូវ​បាន​អ្នក​អភិរក្ស​រក​ឃើញ​កំពុង​មាន​វត្តមាន​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ទាំង​ប្រភេទ​សត្វ​ដែល​មាន​លំនៅ​អចិន្ត្រៃយ៍​ និង​សត្វ​ស្លាប​ដែល​ចូលចិត្ត​ផ្លាស់​ទី​តាម​រដូវកាល។​ ក្នុង​ចំណោម​សត្វ​ស្លាប​ដែល​ត្រូវ​បាន​រក​ឃើញ​នោះ​ មាន​សត្វ​៥០​ប្រភេទ​ត្រូវ​បាន​គេ​ដឹង​ថា​កំពុង​ប្រឈម​ជិត​ផុត​ពូជ​និង​កំពុង​ស្ថិត​ក្នុង​ចំណាត់ថ្នាក់​ជា​សត្វ​កម្រ​ក្នុង​ប្រទេស​និង​ពិភពលោក។​ នេះ​បើ​តាម​របាយការណ៍​អង្គការ​ជីវិត​សត្វ​ស្លាប​អន្តរជាតិ​ប្រចាំ​កម្ពុជា។

បើ​តាម​របាយការណ៍​ក្រសួង​បរិស្ថាន​ ក្នុង​ឆ្នាំ២០១៣​ សត្វ​ស្លាប​ប្រភេទ​ចាប​តេត​កម្ពុជា​ ដែល​ជា​ប្រភេទ​សត្វ​ស្លាប​មាន​តែ​នៅ​កម្ពុជា​ ត្រូវ​បាន​រក​ឃើញ​ក្នុង​តំបន់​ចតុមុខ។​ ហើយ​កម្ពុជា​ត្រូវ​បាន​កត់ត្រា​ថា​ មាន​វត្តមាន​ត្រយង​ចង្គំកស​ ជិត​ផុត​ពូជ​រហូត​ដល់​ជាង​៨០%​នៃ​ចំនួន​សត្វ​នេះ​សរុប​១១០០ក្បាល​នៅ​លើ​ពិភពលោក។​ បន្ថែម​ពី​នេះ​ ប្រភេទ​សត្វ​ត្រយង​យក្ស​ ដែល​ជា​និមិត្តរូប​សត្វ​ស្លាប​នៅ​កម្ពុជា​ក៏​នៅ​មាន​វត្តមាន​ក្នុង​ខេត្ត​ព្រះវិហារ​ ស្ទឹងត្រែង​ រតនគិរី​ និង​មណ្ឌលគិរី​ ប្រមាណ​៥០%​នៃ​ចំនួន​សរុប​ប្រមាណ​ ២៥០​ក្បាល​ក្នុង​ពិភពលោក។​

លោក ណាន់ ឡាដង មគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍សត្វស្លាបនៃមជ្ឈមណ្ឌលអភិរក្ស សំ វាសនា
លោក ណាន់ ឡាដង មគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍សត្វស្លាបនៃមជ្ឈមណ្ឌលអភិរក្ស សំ វាសនា

មគ្គុទ្ទេសក៍​ទេសចរណ៍​សត្វ​ស្លាប​នៃ​មជ្ឈមណ្ឌល​អភិរក្ស​ សំ​ វាសនា​ ដែល​មាន​ទីស្នាក់ការ​ក្នុង​ខេត្ត​សៀមរាប​ លោក​ ណាន់​ ឡាដង​ មាន​ប្រសាសន៍​ថា​ ការ​ប្រែ​ក្លាយ​តំបន់​សត្វ​ស្លាប​ ទៅ​ជា​តំបន់​ទេសចរណ៍​នេះ​ គឺ​អាច​ជួយ​អភិរក្ស​និង​អាច​រក​ប្រាក់​ចំណូល​ពី​វិស័យ​នេះ​ ខណៈ​ការ​អភិរក្ស​សត្វ​ស្លាប​បាន​ជួយ​ឱ្យ​សហគមន៍​អាច​រក​ចំណូល​បាន​ ដោយ​ងាក​ពី​ការ​សម្លាប់​សត្វ​ស្លាប​ជា​អាហារ​មក​ធ្វើ​ការ​អភិរក្ស​ ជួយ​ដល់​ជីវភាព​ប្រចាំ​ថ្ងៃ។​

លោក​ ណាន់​ ឡាដង​ មាន​ប្រសាសន៍​ថា៖​ «ពេល​ដែល​ភ្ញៀវ​គាត់​ទិញ​ trip​ (ដំណើរ​កម្សាន្ត)​ របស់​យើង​ គាត់​ដឹង​ទិសដៅ​របស់​គាត់​ហើយ​ ថា​គាត់​ចង់​បាន​អី។​ អ៊ីចឹង​ សំ​ វាសនា​ បាន​រៀបចំ​ជូន​ភ្ញៀវ​ដូចជា​ ភ្ញៀវ​ចង់​ទៅ​មើល​សត្វ​ខ្សឹប​ យើង​ជូន​គាត់​ទៅ​មើល​សត្វ​ខ្សឹប​ យើង​ទាក់ទង​ទៅ​លើ​សហគមន៍​ រួច​សហគមន៍​គាត់​ទៅ​ស្រាវជ្រាវ​ជួប​យើង​មុន​ […]​ យើង​ទៅ​ដល់​ បង្ហាញ​ឱ្យ​ភ្ញៀវ​មើល​ វា​មាន​ភាព​ងាយស្រួល​ចឹង​ យើង​ធ្វើ​ការ​ទាំងអស់​គ្នា។​ មួយ​ទៀត​ នៅ​ពេល​ដែល​ local​ guide​ (មគ្គុទ្ទេសក៍​ទេសចរណ៍)​ គាត់​រស់នៅ​ក្នុង​តំបន់​ហ្នឹង​ តំបន់​អភិរក្ស​ គាត់​រក​ឃើញ​សំបុក​សត្វ​ខ្សឹប​មួយ​ គាត់​ទទួល​បាន​ ១៥​ទៅ​៣០​ដុល្លារ​ អ៊ីចឹង​បើ​គាត់​ចង់​ការពារ​សម្បុក​ហ្នឹង​រហូត​ដល់​កូន​វា​ ចេះ​ហើរ​ខ្លួន​វា​ មួយ​ថ្ងៃ​យើង​បាន​៣ដុល្លារ​ថែម​ទៀត​ យើង​ធ្វើ​ការ​លើ​រឿង​ហ្នឹង»។​

បទពិសោធ​ជាង​៦ឆ្នាំ​ក្នុង​ការ​នាំ​ភ្ញៀវ​ទស្សនា​សត្វ​ស្លាប​ទូទាំង​ប្រទេស​ មគ្គុទ្ទេសក៍​ទេសចរណ៍​សម្បុរ​ស្រអែម​រូប​នេះ​បន្ត​ថា​ កន្លង​ទៅ​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​មិន​សូវ​ចាប់​អារម្មណ៍​លើ​សត្វ​ស្លាប​ប៉ុន្មាន​ទេ​ រី​ឯ​សហគមន៍​វិញ​ក៏​មិន​ទាន់​មាន​ការ​ចូល​រួម​អភិរក្ស​ដែរ។​ ប៉ុន្តែ​បច្ចុប្បន្ន​ លោក​អង្កេត​ឃើញ​ថា​ ទេសចរណ៍​សត្វ​ស្លាប​ ហាក់​ទទួល​បាន​ការ​ចាប់​អារម្មណ៍​ខ្លាំង​ពី​សំណាក់​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​អន្តរជាតិ​ ស្រប​ពេល​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​ជាតិ​ក៏​ចាប់​ផ្តើម​យល់​ពី​សារៈសំខាន់​នេះ​ដែរ។​

អង្គការ​ជីវិត​សត្វ​ស្លាប​អន្តរជាតិ​ប្រចាំ​កម្ពុជា​បាន​ឱ្យ​ដឹង​ថា​ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​មាន​ដែន​ជម្រក​សត្វ​ស្លាប​ទឹក​សំខាន់ៗ​ចំនួន​៣​កន្លែង​ គឺ​ព្រែក​ទាល់​មាន​ផ្ទៃ​ដី​៩គីឡូ​ម៉ែត្រ​ការ៉េ​ ស្ថិត​នៅ​ភូមិ​កំពង់​ប្រហុក​ ភូមិ​អន្លង់​តាអួរ​ ភូមិ​ថាង​ ក្នុង​ឃុំ​កោះជីរាំង​ ស្រុក​ឯកភ្នំ​ ខេត្ត​បាត់ដំបង។​ តំបន់​នេះ​គេ​សង្កេត​ឃើញ​មាន​សត្វ​ព្រៃ​រស់នៅ​ផ្ដុំ​គ្នា​ដូច​ជា​សត្វ​ស្លាប​មាន​៦៤ប្រភេទ​ ថនិកសត្វ​១៤ប្រភេទ​ និង​ល្មូន​១៩ប្រភេទ។​ ទី២​គឺ​តំបន់​បឹងឆ្មារ​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ស្រុក​ស្ទោង​ ខេត្ត​កំពង់ធំ​គឺ​មាន​ប្រភេទ​សត្វ​ស្លាប​ច្រើន​រស់នៅ​នៅ​រដូវ​ប្រាំង។​ ទី៣​គឺ​តំបន់​អាងត្រពាំងថ្ម​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ស្រុក​ភ្នំ​ស្រុក​ ខេត្ត​បន្ទាយមានជ័យ​ជា​តំបន់​មាន​ប្រភេទ​សត្វ​ក្រៀល​រស់នៅ​ដែល​ជា​ប្រភេទ​សត្វ​ជិត​ផុត​ពូជ​នៅ​លើ​ពិភពលោក។

ប្រភព​ដដែល​ក៏​បញ្ជាក់​ផង​ដែរ​ថា​ ក្រៅពី​តំបន់​ទាំង​៣​ខាង​លើ​នេះ​ កម្ពុជា​ក៏​មាន​តំបន់​សត្វ​ស្លាប​ជា​ច្រើន​កន្លែង​ទៀត​ ដែល​ទទួល​បាន​ការ​អភិរក្ស​ពី​រដ្ឋាភិបាល​ អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​និង​ប្រជា​សហគមន៍​ ដោយ​បាន​ប្រែ​ក្លាយ​តំបន់​ទាំង​នោះ​ទៅ​ជា​តំបន់​ទេសចរណ៍​សម្រាប់​ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៍​ជាតិ​ អន្តរជាតិ​ ដែល​ផ្តល់​ចំណូល​ជា​ប្រចាំ​សម្រាប់​ប្រជា​សហគមន៍។​

នាយក​កម្មវិធី​នៃ​អង្គការ​ជីវិត​សត្វ​ស្លាប​អន្តរជាតិ​ប្រចាំ​នៅ​កម្ពុជា​ លោក​ បូ​ វរសក្ស​ មើល​ឃើញ​ថា​ ពពួក​សត្វ​ស្លាប​ទាំង​នោះ​នៅ​តែ​ប្រឈម​នឹង​គ្រោះថ្នាក់​ជា​រៀង​រាល់​ថ្ងៃ​ ដោយសារ​ការ​បរបាញ់​ ការ​ដាក់​ថ្នាំ​បំពុល​ ការ​បាត់​ទីជម្រក​ និង​ការ​ចាប់​ក្នុង​គោល​បំណង​ផ្សេងៗ។​ អ្នក​អភិរក្ស​បក្សី​រូប​នេះ​សំណូមពរ​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ឱ្យ​ស្រឡាញ់​សត្វ​ស្លាប​ ចូលរួម​គាំពារ​អភិរក្ស​ជីវៈ​ចម្រុះ​និង​ថែរក្សា​ធនធាន​ធម្មជាតិ​ ដើម្បី​ប្រែ​ក្លាយ​សត្វ​ស្លាប​ជា​ប្រភព​ចំណូល​មួយ​ក្នុង​វិស័យ​ទេសចរណ៍​ និង​ផ្តល់​ចំណូល​សេដ្ឋកិច្ច​ដល់​ប្រជា​សហគមន៍៕

ចែករំលែកតាម៖